• Astronautyka Astronautyka

    Astronautyka – zespół dziedzin nauk ścisłych, technicznych, biologicznych, medycznych oraz humanistycznych, które zajmują się lotami poza atmosferę Ziemi ora...

  • Lot kosmiczny Lot kosmiczny

    Lot kosmiczny – zastosowanie technologii kosmicznej, w celu wyniesienia statku kosmicznego w i poprzez przestrzeń kosmiczną. Lot kosmiczny jest stosowany w e...

  • Wyścig kosmiczny Wyścig kosmiczny

    Wyścig kosmiczny – współzawodnictwo Stanów Zjednoczonych i ZSRR w eksploracji kosmosu, w przybliżeniu obejmujące okres 1957–1975. Obejmował wysiłki zmierzają...

  • Sztuczny satelita Sztuczny satelita

    Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą był Sputnik 1, wynies...

  • Sonda kosmiczna Sonda kosmiczna

    Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej. Sondy ...

  • Shenzhou (pojazd kosmiczny) Shenzhou (pojazd kosmiczny)

    Shenzhou – seria chińskich załogowych statków kosmicznych. Stanowiły one podstawę początkowej fazy chińskiego programu załogowego, obecnie pełnią rolę statkó...

  • Federacja (statek kosmiczny) Federacja (statek kosmiczny)

    Federacja, dawne nazwy: PTK NP, PPTS) – planowany rosyjski transportowo-załogowy pojazd kosmiczny. Statki tego typu mają zastąpić około 2024 r. statki typu S...

  • Sojuz (pojazd kosmiczny) Sojuz (pojazd kosmiczny)

    Sojuz – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do ma...

  • Progress (statek kosmiczny) Progress (statek kosmiczny)

    Progress - rosyjski bezzałogowy transportowy statek kosmiczny, zaprojektowany na bazie statku Sojuz. Obecnie pojazdy Progress służą do zaopatrywania Międzyna...

  • Orion Multi-Purpose Crew Vehicle Orion Multi-Purpose Crew Vehicle

    Orion Multi-Purpose Crew Vehicle – projektowany załogowy statek kosmiczny amerykańskiej agencji NASA przeznaczony do wykonywania długotrwałych misji do celów...

  • Kliper (pojazd kosmiczny) Kliper (pojazd kosmiczny)

    Kliper – to zaproponowany w 2004 r. rosyjski wahadłowiec kosmiczny, który miała budować firma RKK Energia. Kliper miał stać się następcą wysłużonych kapsuł S...

  • Program Gemini Program Gemini

    Program Gemini – amerykański program lotów kosmicznych realizowany w latach 1963–1966, następca programu Mercury. Gemini miał na celu opracowanie zaawansowan...

  • Hermes (pojazd kosmiczny) Hermes (pojazd kosmiczny)

    Hermes – francuski załogowy statek kosmiczny wielokrotnego użytku opracowany w latach 1975–1977 w Narodowym Centrum Badań Kosmicznych, a którego budową miały...

  • Wostok (statek kosmiczny) Wostok (statek kosmiczny)

    Wostok – seria radzieckich jednoosobowych pojazdów kosmicznych. Konstrukcja Wostoka była bazą do opracowania kolejnych statków kosmicznych, przede wszystkim ...

  • Buran (wahadłowiec) Buran (wahadłowiec)

    Buran 1.01 – pierwszy egzemplarz wahadłowca programu Buran, radzieckiego odpowiednika amerykańskich promów kosmicznych. Konstrukcja orbitera, pierwszego z pi...

  • Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy

    Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy – rodzaj automatycznego pojazdu kosmicznego specjalnie zaprojektowanego i przeznaczonego do dostarczania na stacj...

  • Dragon (statek kosmiczny) Dragon (statek kosmiczny)

    Dragon – rodzina wielofunkcyjnych, załogowych i bezzałogowych, statków kosmicznych, opracowywanych przez prywatną amerykańską firmę SpaceX.

  • Cygnus (statek kosmiczny) Cygnus (statek kosmiczny)

    Cygnus – bezzałogowy, zaopatrzeniowy statek kosmiczny zaprojektowany i zbudowany przez Orbital ATK w ramach programu Commercial Orbital Transportation Servic...

  • Statek kosmiczny Statek kosmiczny

    Statek kosmiczny – statek latający poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki ...

  • Rakieta Rakieta

    Rakieta to pojazd latający lub pocisk, napędzany silnikiem rakietowym. Obiekt ten uzyskuje siłę ciągu dzięki reakcji szybko wyrzucanych gazów spalinowych lub...

  • Naturalny satelita Naturalny satelita

    Naturalny satelita – ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, obiegające planetę, planetę karłowatą lub planetoidę. Słowo "Księżyc” pisane wielką literą ozn...

  • Astrofotografia Astrofotografia

    Astrofotografia – dziedzina fotografii, która zajmuje się zdjęciami sfery niebieskiej oraz wszystkich występujących na niej obiektów, takich jak np. planety,...

  • Kometa Kometa

    Kometa – małe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje,...

  • Planeta Planeta

    Planeta – zgodnie z definicją Międzynarodowej Unii Astronomicznej – obiekt astronomiczny okrążający gwiazdę lub pozostałości gwiezdne, w którego wnętrzu nie ...

Przestrzeń kosmiczna

Przestrzeń kosmiczna – przestrzeń poza obszarem ciał niebieskich. Za granicę pomiędzy ziemską atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się umownie wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Kármána. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma. Fizycy przyjmują 80–100 km.
Charakteryzuje się występowaniem wysokiej próżni, co uniemożliwia rozchodzenie się w niej fal dźwiękowych, a także bardzo utrudnia wymianę cieplną przekazywanie ciepła może odbywać się jedynie na drodze promieniowania. Przestrzeń kosmiczną przenika ze wszystkich stron promieniowanie kosmiczne, w tym niebezpieczne dla życia promieniowanie jonizujące – fale elektromagnetyczne w zakresie promieniowania rentgenowskiego i promieniowania gamma oraz wysokoenergetyczne naładowane cząstki. W przestrzeni kosmicznej, w okolicach orbity Ziemi, ciała wystawione na bezpośrednie działanie promieni słonecznych rozgrzewają się do temperatury przekraczającej 100 °C, natomiast pozostające w cieniu oziębiają się nawet poniżej –180 °C.
W naszym najbliższym otoczeniu przestrzeń kosmiczna to heliosfera, wypełniona przez wiatr słoneczny, która na granicy Układu Słonecznego, po przekroczeniu heliopauzy przechodzi w ośrodek międzygwiazdowy, a dalej w ośrodek międzygalaktyczny.

image

1. Wpływ próżni na organizmy żywe
Przyczyną śmierci organizmu wystawionego na działanie próżni jest całkowita utrata tlenu z organizmu, a co za tym idzie ustanie akcji serca. Człowiek nie zamarza gwałtownie, nie zagotowuje mu się krew ani nie wybucha.
W publikacji NASA SP-3006 przyjęto założenie, iż człowiek wystawiony na działanie próżni kosmicznej straci przytomność w ciągu 9–11 sekund z powodu gwałtownej utraty tlenu z organizmu. Wstrzymywanie oddechu przyniesie jednak bardziej katastrofalne skutki w postaci rozerwania płuc i dostania się pęcherzyków gazu do opłucnej. Na skutek zmiany ciśnienia w jamie brzusznej w pierwszych kilku sekundach możliwe jest nastąpienie zapaści sercowo-naczyniowej, również prowadzącej do utraty przytomności. Gwałtowny ubytek gazów z żołądka może upośledzić ruchy oddechowe. Występuje również gwałtowne pocenie. Woda na powierzchni jamy ustnej i spoconych częściach ciała wrze. Eksperymenty na zwierzętach wykazały, że w ciągu minuty może nastąpić migotanie komór serca, jednak w większości wypadków praca serca ustawała po 90 sekundach. Po zatrzymaniu akcji serca próby reanimacji nie przyniosły rezultatu. Śmierć mózgowa następuje po 2 minutach.

2. Status prawny przestrzeni kosmicznej
Układ o zakazie prób broni nuklearnej w atmosferze, w przestrzeni kosmicznej i pod wodą zabrania jakichkolwiek eksplozji jądrowych w wymienionych środowiskach.
Traktat o przestrzeni kosmicznej stanowi, że przestrzeń kosmiczna wraz z wszelkimi znajdującymi się w niej ciałami niebieskimi nie może być zawłaszczana przez państwa i jest otwarta dla badań i użytkowania na równych zasadach przez wszystkie kraje. Do przestrzeni kosmicznej nie wolno wprowadzać jakichkolwiek obiektów przenoszących broń masowego rażenia. Każdy obiekt wyniesiony w przestrzeń kosmiczną ma przynależność państwa, w którym jest zarejestrowany i na jego pokładzie obowiązuje prawo tego państwa. Jednocześnie astronautów uważa się za wysłanników całej ludzkości i w razie potrzeby każde państwo powinno udzielić im pomocy.

Meteor (ujednoznacznienie)

Meteor = unoszący się w powietrzu Astronomia meteor – "spadająca gwiazda" Osoby ppor. Zdzisław Straszyński – cichociemny ps. "Meteor” Kultura "Meteor” – pols...

Planetoida

Planetoida, asteroida, planetka – ciało niebieskie o małych rozmiarach, obiegające gwiazdę, posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często –...

Planeta

Planeta – zgodnie z definicją Międzynarodowej Unii Astronomicznej – obiekt astronomiczny okrążający gwiazdę lub pozostałości gwiezdne, w którego wnętrzu nie ...

Kometa

Kometa – małe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje,...

Astrofotografia

Astrofotografia – dziedzina fotografii, która zajmuje się zdjęciami sfery niebieskiej oraz wszystkich występujących na niej obiektów, takich jak np. planety,...

Naturalny satelita

Naturalny satelita – ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, obiegające planetę, planetę karłowatą lub planetoidę. Słowo "Księżyc” pisane wielką literą ozn...

Rakieta

Rakieta to pojazd latający lub pocisk, napędzany silnikiem rakietowym. Obiekt ten uzyskuje siłę ciągu dzięki reakcji szybko wyrzucanych gazów spalinowych lub...

Statek kosmiczny

Statek kosmiczny – statek latający poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki ...

Cygnus (statek kosmiczny)

Cygnus – bezzałogowy, zaopatrzeniowy statek kosmiczny zaprojektowany i zbudowany przez Orbital ATK w ramach programu Commercial Orbital Transportation Servic...

Dragon (statek kosmiczny)

Dragon – rodzina wielofunkcyjnych, załogowych i bezzałogowych, statków kosmicznych, opracowywanych przez prywatną amerykańską firmę SpaceX.

Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy

Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy – rodzaj automatycznego pojazdu kosmicznego specjalnie zaprojektowanego i przeznaczonego do dostarczania na stacj...

Buran (wahadłowiec)

Buran 1.01 – pierwszy egzemplarz wahadłowca programu Buran, radzieckiego odpowiednika amerykańskich promów kosmicznych. Konstrukcja orbitera, pierwszego z pi...

Wostok (statek kosmiczny)

Wostok – seria radzieckich jednoosobowych pojazdów kosmicznych. Konstrukcja Wostoka była bazą do opracowania kolejnych statków kosmicznych, przede wszystkim ...

Hermes (pojazd kosmiczny)

Hermes – francuski załogowy statek kosmiczny wielokrotnego użytku opracowany w latach 1975–1977 w Narodowym Centrum Badań Kosmicznych, a którego budową miały...

Program Gemini

Program Gemini – amerykański program lotów kosmicznych realizowany w latach 1963–1966, następca programu Mercury. Gemini miał na celu opracowanie zaawansowan...

Kliper (pojazd kosmiczny)

Kliper – to zaproponowany w 2004 r. rosyjski wahadłowiec kosmiczny, który miała budować firma RKK Energia. Kliper miał stać się następcą wysłużonych kapsuł S...

Orion Multi-Purpose Crew Vehicle

Orion Multi-Purpose Crew Vehicle – projektowany załogowy statek kosmiczny amerykańskiej agencji NASA przeznaczony do wykonywania długotrwałych misji do celów...

Progress (statek kosmiczny)

Progress - rosyjski bezzałogowy transportowy statek kosmiczny, zaprojektowany na bazie statku Sojuz. Obecnie pojazdy Progress służą do zaopatrywania Międzyna...

Sojuz (pojazd kosmiczny)

Sojuz – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do ma...

Federacja (statek kosmiczny)

Federacja, dawne nazwy: PTK NP, PPTS) – planowany rosyjski transportowo-załogowy pojazd kosmiczny. Statki tego typu mają zastąpić około 2024 r. statki typu S...

Shenzhou (pojazd kosmiczny)

Shenzhou – seria chińskich załogowych statków kosmicznych. Stanowiły one podstawę początkowej fazy chińskiego programu załogowego, obecnie pełnią rolę statkó...

Sonda kosmiczna

Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej. Sondy ...

Sztuczny satelita

Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą był Sputnik 1, wynies...

Wyścig kosmiczny

Wyścig kosmiczny – współzawodnictwo Stanów Zjednoczonych i ZSRR w eksploracji kosmosu, w przybliżeniu obejmujące okres 1957–1975. Obejmował wysiłki zmierzają...

Lot kosmiczny

Lot kosmiczny – zastosowanie technologii kosmicznej, w celu wyniesienia statku kosmicznego w i poprzez przestrzeń kosmiczną. Lot kosmiczny jest stosowany w e...

Astronautyka

Astronautyka – zespół dziedzin nauk ścisłych, technicznych, biologicznych, medycznych oraz humanistycznych, które zajmują się lotami poza atmosferę Ziemi ora...