• Unia gospodarcza i walutowa Unia gospodarcza i walutowa

    Unia gospodarcza i walutowa, unia gospodarczo-walutowa – jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, ustanowiony w grudniu 1991 roku traktatem z...

  • System kursów walutowych System kursów walutowych

    System kursów walutowych – jest to zbiór zasad i narzędzi określających możliwe zmiany kursu walutowego oraz możliwości i zakres wpływu banku centralnego na ...

  • Międzynarodowy Fundusz Walutowy Międzynarodowy Fundusz Walutowy

    Międzynarodowy Fundusz Walutowy, MFW – międzynarodowa organizacja w ramach ONZ, zajmująca się kwestiami stabilizacji ekonomicznej na świecie. Dostarcza pomoc...

  • Międzynarodowy system walutowy Międzynarodowy system walutowy

    Międzynarodowy system walutowy – zespół układów, reguł, instytucji, zasad i zwyczajów, które określają warunki i sposoby funkcjonowania pieniądza w sferze st...

  • Wymienialność waluty Wymienialność waluty

    Wymienialność waluty – zagwarantowana przez prawo możliwość wymiany, czyli kupna lub sprzedaży, walut obcych za walutę krajową lub inne waluty według jednoli...

  • Rezerwy walutowe Rezerwy walutowe

    Rezerwy walutowe, rezerwy dewizowe – płynne aktywa zagraniczne, które są kontrolowane i posiadane przez krajowy bank centralny. Do funkcji rezerw walutowych ...

  • Mechanizm kursów walutowych Mechanizm kursów walutowych

    Mechanizm kursów walutowych, ERM Exchange Rate Mechanism) – mechanizm wzajemnej stabilizacji walut krajów członkowskich Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. ...

  • Wojna o pieniądz Wojna o pieniądz

    Wojna o pieniądz – wspólny tytuł serii książek napisanych przez chińskiego ekonomistę Song Hongbinga. Autor przedstawia w nich historię powstania obecnego sy...

  • Unia walutowa Unia walutowa

    Unia walutowa, unia monetarna – system, w którym kraje nim objęte rezygnują ze swoich walut narodowych na rzecz wspólnej waluty. Kraje objęte unią walutową n...

  • Forex Forex

    Forex, FX – rynek walutowy o charakterze hurtowym, w ramach którego banki, wielkie korporacje międzynarodowe, rządy, banki centralne oraz inwestorzy instytuc...

  • Ryzyko walutowe Ryzyko walutowe

    Ryzyko walutowe – w ekonomii: ryzyko związane z możliwością wahań kursu jednej waluty w stosunku do innej. Wahania kursu walutowego mogą doprowadzić zarówno ...

  • Kurs walutowy Kurs walutowy

    Kurs walutowy – cena danej waluty wyrażona w innej walucie. Miejscem transakcji, na którym przedmiotem są waluty krajowe, jest rynek walutowy.

  • Waluta bazowa Waluta bazowa

    Waluta bazowa – waluta wykorzystywana jako punkt odniesienia dla kursu walutowego lub prezentacji danych finansowych. Na rynkach walutowych jest to pierwsza ...

  • Eco (waluta) Eco (waluta)

    Eco jest proponowaną nazwą wspólnej waluty dla 15 krajów Afryki Zachodniej. Wdrożenie nowej wspólnej waluty uzgodniła Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zac...

  • SUCRE SUCRE

    SUCRE – międzynarodowa, wirtualna waluta przeznaczona do rozliczeń międzypaństwowych, wzorowana na euro z początków jego istnienia i rublu transferowym, któr...

  • Pieniądz lokalny Pieniądz lokalny

    Pieniądz lokalny to pieniądz bity przez miasto, z reguły w oparciu o przywilej menniczy lub ograniczoną czasowo koncesję monetarną. Na przełomie XIX i XX wie...

  • Pieniądz Pieniądz

    Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluta,...

  • PayPal PayPal

    PayPal Holdings, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo oferujące usługi płatnicze umożliwiające przedsiębiorcom i konsumentom posiadającym adres e-mail wysyła...

Waluta

Waluta – nazwa pieniądza obowiązującego w danym państwie. Nazwę tę stosuje się przede wszystkim w kontekście wymiany międzynarodowej. Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym oraz środkiem regulowania płatności w transakcjach międzynarodowych. Skrótowe oznaczenie waluty, to ustandaryzowany, trzyliterowy kod przyjęty przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną. Dwie pierwsze litery oznaczają kraj, w którym dana waluta obowiązuje, a trzecia to zazwyczaj inicjał danej waluty.

image

1. Charakterystyka
Współcześnie w prawie wszystkich państwach świata istnieje tylko jedna podstawowa jednostka monetarna oraz jakaś jednostka mniejsza, zwana zdawkową, a wszystkie banknoty i monety są okrągłymi wielokrotnościami tych jednostek – 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 czasem występują też półokrągłe – 3, 15, 25 itd. W prawie każdym państwie, gdzie najmniejszą jednostką jest jedna setna, całkowita liczba nominałów będących jednorazowo w obiegu wynosi 15 np.: 0.01, 0.02, 0.05, 0.10, 0.20, 0.50, 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500. W przypadku państw, gdzie waluta ma tylko wartości całkowite lub inflacja wymusza rezygnację z niskich wartości, ten zakres odpowiednio się przesuwa np.: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10000, 20000, 50000 tak, aby w obiegu zawsze była podana liczba nominałów, chociaż są wyjątki, np.: w Czechach – 12 nominałów, w Polsce – 14 nominałów do czasu wprowadzenia do obiegu banknotu 500 zł. Od 10 lutego 2017 roku w Polsce w obiegu jest 15 nominałów.
Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym czyli miernikiem wartości oraz środkiem regulowania płatności należności i zobowiązań w transakcjach międzynarodowych.
O walucie krajowej mówimy, gdy mamy na myśli jednostkę monetarną danego kraju ale tylko taką, która występuje na rynku międzynarodowym. Walutę zagraniczną rozumiemy natomiast jako zagraniczny środek płatniczy, środki i instrumenty monetarne używane do dokonywania płatności i transferów pieniężnych z jednego obszaru walutowego do drugiego. Do waluty zagranicznej zalicza się zagraniczne monety, banknoty, depozyty w bankach zagranicznych oraz inne zagraniczne płynne, krótkookresowe roszczenia finansowe.
Aby jednostka monetarna danego kraju stała się walutą w obrocie międzynarodowym, musi być wymienialna na inne waluty zobacz: wymienialność waluty.
O tym jaki jest stosunek wymiany między dwiema walutami w tym krajowa wobec zagranicznej informuje kurs walutowy. Waluty są przedmiotem obrotu na rynkach kursy są więc ustalane w sposób rynkowy. Dla oficjalnych transakcji oraz celów informacyjnych banki centralne ustalają i ogłaszają krajowe kursy wymiany walut np. EBC, NBP.

2. Rodzaje walut
Spośród obecnie istniejących walut największe znaczenie mają: dolar amerykański, euro, frank szwajcarski, funt brytyjski oraz jen japoński.
Waluty można klasyfikować w różny sposób, jednakże najczęściej dzieli się je ze względu na ich znaczenie w międzynarodowych stosunkach finansowych na:
waluty słabe miękkie – waluty o ograniczonej wymienialności, nie wolno ich wywozić z kraju, bądź też ich wywóz podlega dużym restrykcjom np. dinar tunezyjski.
waluty twarde – waluty wymienialne praktycznie w każdym miejscu i czasie np. dolar amerykański

3.1. Waluty poszczególnych państw Jednostki zdawkowe
Kursywą oznaczono jednostki monetarne państw Unii Europejskiej przed wprowadzeniem euro oraz wcześniejsze waluty innych państw przed ostatnią zmianą, np. przed denominacją. Zobacz też: strefa euro.
Litwa – 1 euro = 100 centów EUR 1 lit = 100 centów LTL
Niemcy – 1 euro = 100 centów EUR 1 marka niemiecka = 100 fenigów DEM
Liechtenstein – 1 frank szwajcarski = 100 centymów CHF
Macedonia Północna – 1 denar macedoński = 100 deni MKD
Belgia – 1 euro = 100 centów EUR 1 frank belgijski = 100 centymów BEF
Czarnogóra – 1 euro = 100 centów EUR
San Marino – 1 euro = 100 centów EUR 1 lir włoski = 100 centesimów ITL
Słowenia – 1 euro = 100 centów EUR 1 tolar = 100 stotinov SIT
Islandia – 1 korona islandzka = 100 aurar ISK
Luksemburg – 1 euro = 100 centów EUR 1 frank luksemburski = 100 centymów LUF
Czechy – 1 korona czeska = 100 halerzy CZK
Szwecja – 1 korona szwedzka = 100 öre SEK
Hiszpania – 1 euro = 100 centów EUR 1 peseta = 100 centimos ESP
Bułgaria – 1 lew = 100 stotinek BGN
Holandia – 1 euro = 100 centów EUR 1 gulden floren = 100 centów NLG
Polska – 1 złoty = 100 groszy PLN – dawniej PLZ
Słowacja – 1 euro = 100 centów EUR / 1 korona słowacka = 100 halerzy SKK
Andora – 1 diner = 100 centymów ADD, 1 euro = 100 centów EUR 1 frank francuski = 100 centymów, 1 peseta hiszpańska = 100 centymów
Włochy – 1 euro = 100 centów EUR 1 lir włoski = 100 centesimów ITL
Irlandia – 1 euro = 100 centów EUR 1 funt irlandzki = 100 pensów IEP
Rosja – 1 rubel = 100 kopiejek RUB
Estonia – 1 euro = 100 centów EUR / 1 korona estońska = 100 senti EKK
Łotwa – 1 euro = 100 centów EUR 1 łat = 100 santimów LVL
Białoruś – 1 rubel BYR
Kosowo – 1 euro = 100 centów EUR
Bośnia i Hercegowina – 1 marka transferowa = 100 fenigów BAM
Albania – 1 lek = 100 qindarek ALL
Norwegia – 1 korona norweska = 100 ore NOK
Francja – 1 euro = 100 centów EUR 1 frank francuski = 100 centymów FRF
Austria – 1 euro = 100 centów EUR 1 szyling austriacki = 100 groszy ATS
Dania – 1 korona duńska = 100 ore DKK
Grecja – 1 euro = 100 centów EUR 1 drachma = 100 lepta GRD
Ukraina – 1 hrywna = 100 kopiejek UAH do 1996 karbowaniec
Watykan – 1 euro = 100 centów EUR 1 lir włoski = 100 centesimów ITL
Wielka Brytania – 1 funt szterling = 100 pensów GBP
Chorwacja – 1 kuna = 100 lip HRK
Szwajcaria – 1 frank szwajcarski = 100 rappów centymów CHF
Mołdawia – 1 lej mołdawski = 100 banów MDL
Malta – 1 euro = 100 centów EUR 1 lira maltańska = 100 centów MTL
Rumunia – 1 lej = 100 banów RON
Węgry – 1 forint = 100 fillerów HUF
Serbia – 1 dinar serbski = 100 para CSD
Portugalia – 1 euro = 100 centów EUR 1 escudo portugalskie = 100 centavos PTE
Finlandia – 1 euro = 100 centów EUR 1 marka fińska = 100 penni FIM
Monako – 1 euro = 100 centów EUR 1 frank francuski = 100 centymów FRF

3.2. Waluty poszczególnych państw Jednostki zdawkowe
Mongolia – 1 tugrik = 100 mongów MNT
Afganistan – 1 afgani = 100 pul AFN
Pakistan – 1 rupia pakistańska = 100 pajs paisa PKR
Kazachstan – 1 tenge = 100 tiyn KZT
Armenia – 1 dram = 100 luma AMD
Malediwy – 1 rupia malediwska = 100 lari malediwskich MVR
Laos – 1 kip = 100 at LAK
Jemen – 1 rial jemeński = 100 filsów YER
Azerbejdżan – 1 manat = 100 gapików AZM
Timor Wschodni – 1 dolar amerykański = 100 centów USD
Bahrajn – 1 dinar Bahrajnu = 1000 filsów BHD
Indonezja – 1 rupia indonezyjska = 100 senów IDR
Kuwejt – 1 dinar kuwejcki = 1000 filsów KWD
Turcja – 1 lira turecka = 100 kuruszy TRY
Bhutan – 1 ngultrum = 100 czetrum BTN
Tadżykistan – 1 somoni = 100 diramów TJS
Izrael – 1 szekel = 100 agorot ILS
Gruzja – 1 lari = 100 tetri GEL
Katar – 1 rial Kataru = 100 dirhamów QAR
Nepal – 1 rupia nepalska = 100 pajs paisa NPR
Turkmenistan – 1 manat turkmeński = 100 tenge TMM
Kambodża – 1 riel kambodżański = 100 senów KHR
Singapur – 1 dolar singapurski = 100 centów SGD
Irak – 1 dinar iracki = 1000 filsów IQD
Korea Południowa – 1 won południowokoreański = 100 dzon KRW
Chiny – 1 yuan = 10 jiao = 100 fenów CNY
Filipiny – 1 peso filipińskie = 100 centavos PHP
Republika Chińska Tajwan – 1 dolar tajwański = 100 centów TWD
Malezja – 1 ringgit = 100 senów MYR
Liban – 1 funt libański = 100 piastrów LBP
Sri Lanka – 1 rupia lankijska = 100 centów LKR
Syria – 1 funt syryjski = 100 piastrów SYP
Cypr – 1 euro = 100 centów EUR 1 funt cypryjski = 100 centów = 1000 milów CYP, 1 nowa lira turecka = 100 guruszy TRY
Indie – 1 rupia indyjska = 100 pajs paisa INR
Mjanma – 1 kiat = 100 pia MMK
Bangladesz – 1 taka bengalska = 100 pajs paisa BDT
Uzbekistan – 1 sum UZS
Korea Północna – 1 won północnokoreański = 100 czonów/junów KPW
Wietnam – 1 dồng = 10 hào = 100 xu VND
Zjednoczone Emiraty Arabskie – 1 dirham = 100 filsów AED
Jordania – 1 dinar jordański = 1000 filsów JOD
Arabia Saudyjska – 1 rial saudyjski = 100 halali SAR
Brunei – 1 dolar Brunei = 100 centów BND
Oman – 1 rial = 100 baiza OMR
Iran – 1 rial = 100 dinarów IRR
Japonia – 1 jen = 100 sen = 1000 rinów JPY
Tajlandia – 1 baht = 100 satangów THB
Kirgistan – 1 som = 100 tiyin KGS

3.3. Waluty poszczególnych państw Jednostki zdawkowe
Barbados – 1 dolar Barbadosu = 100 centów BBD
Trynidad i Tobago – 1 dolar Trynidadu i Tobago = 100 centów TTD
Saint Lucia – 1 dolar wschodniokaraibski = 100 centów XCD
Stany Zjednoczone – 1 dolar amerykański = 100 centów USD
Salwador – 1 dolar amerykański = 100 centów USD
Antigua i Barbuda – 1 dolar wschodniokaraibski = 100 centów XCD
Saint Kitts i Nevis – 1 dolar wschodniokaraibski = 100 centów XCD
Haiti – 1 gourde = 100 centymów HTG
Honduras – 1 lempira = 100 centavos HNL
Nikaragua – 1 złota cordoba = 100 centavos NIO
Kostaryka – 1 colon = 100 centymów CRC
Kolumbia – 1 peso kolumbijskie = 100 centavos COP
Dominika – 1 dolar wschodniokaraibski = 100 centów XCD
Belize – 1 dolar Belize = 100 centów BZD
Wenezuela – 1 bolivar = 100 centymów VEB
Bahamy – 1 dolar bahamski = 100 centów BSD
Boliwia – 1 boliviano peso boliwijskie = 100 centavos BOB
Grenada – 1 dolar wschodniokaraibski = 100 centów XCD
Argentyna – 1 peso argentyńskie = 100 centavos ARS
Kanada – 1 dolar kanadyjski = 100 centów CAD lub CAN
Ekwador – 1 dolar amerykański = 100 centów USD do 2000 1 sucre = 100 centavos ECS
Panama – 1 balboa = 1 dolar amerykański = 100 centesimos PAB
Urugwaj – 1 peso urugwajskie = 100 centesimos UYU
Gujana – 1 dolar gujański = 100 centów GYD
Brazylia – 1 real = 100 centavos BRL
Kuba – 1 peso kubańskie = 100 centavos CUP
Paragwaj – 1 guarani = 100 centymów PYG
Saint Vincent i Grenadyny – 1 dolar wschodniokaraibski = 100 centów XCD
Dominikana – 1 peso dominikańskie = 100 centavos DOP
Gwatemala – 1 quetzal = 100 centavos GTQ
Surinam – 1 dolar surinamski = 100 centów SRD do 2004 r. 1 gulden surinamski = 100 centów SRG
Peru – 1 sol = 100 centymów PEN
Jamajka – 1 dolar jamajski = 100 centów JMD
Chile – 1 peso chilijskie = 100 centavos CLP do 1975 1 escudo chilijskie = 100 centesimos
Meksyk – 1 peso meksykańskie = 100 centavos MXN

3.4. Waluty poszczególnych państw Jednostki zdawkowe
Zambia – 1 kwacha = 100 ngwee ZMK
Niger – 1 frank CFA = 100 centymów XOF
Tunezja – 1 dinar tunezyjski = 1000 milimów TND
Mauritius – 1 rupia maurytyjska = 100 centów MUR
Mali – 1 frank CFA = 100 centymów XOF
Liberia – 1 dolar liberyjski = 100 centów LRD
Republika Środkowoafrykańska – 1 frank CFA = 100 centymów XAF
Gwinea – 1 frank gwinejski = 100 centymów GNF
Kamerun – 1 frank CFA = 100 centymów XAF
Mozambik – 1 metical = 100 centavos MZM
Etiopia – 1 birr = 100 centów ETB
Dżibuti – 1 frank dżibutyjski = 100 centymów DJF
Namibia – 1 dolar namibijski = 100 centów NAD
Malawi – 1 kwacha = 100 tambala MWK
Botswana – 1 pula = 100 tebe BWP
Togo – 1 frank CFA = 100 centymów XOF
Sudan – 1 funt sudański = 100 piastrów = 1000 milimów SDG
Gwinea Bissau – 1 frank CFA = 100 centymów XOF
Kongo – 1 frank CFA = 100 centymów XAF
Zimbabwe – 1 dolar amerykański = 100 centów, 1 yuan chiński = 10 jiao = 100 fenów
Algieria – 1 dinar algierski = 100 centymów DZD
Senegal – 1 frank CFA = 100 centymów XOF
Sierra Leone – 1 leone = 100 centów SLL
Somalia – 1 szyling somalijski = 100 centów SOS
Gabon – 1 frank CFA = 100 centymów XAF
Ghana – 1 cedi = 100 pesewa GHC
Południowa Afryka – 1 rand = 100 centów ZAR
Seszele – 1 rupia seszelska = 100 centów SCR
Gambia – 1 dalasi = 100 bututów GMD
Rwanda – 1 frank rwandyjski = 100 centymów RWF
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca – 1 dobra waluta = 100 centavos STD
Madagaskar – 1 ariary = 5 iraimbilanja MGA
Wybrzeże Kości Słoniowej – 1 frank CFA = 100 centymów XOF
Czad – 1 frank CFA = 100 centymów XAF
Burundi – 1 frank burundyjski = 100 centymów BIF
Erytrea – 1 nakfa ERN
Uganda – 1 szyling ugandyjski = 100 centów UGX
Mauretania – 1 ouguiya = 5 khoum MRO
Maroko – 1 dirham = 100 franków MAD
Suazi – 1 lilangeni = 100 centów SZL
Egipt – 1 funt egipski = 100 piastrów = 1000 milimów EGP
Benin – 1 frank CFA = 100 centymów XOF
Sudan Południowy – 1 funt południowosudański = 100 piastrów = 1000 milimów SSP
Komory – 1 frank CFA = 100 centymów KMF
Republika Zielonego Przylądka – 1 escudo = 100 centavos CVE
Lesotho – 1 loti = 100 lisente LSL
Gwinea Równikowa – 1 frank CFA = 100 centymów XAF
Burkina Faso – 1 frank CFA = 100 centymów XOF
Angola – 1 kwanza = 100 lwei AOA
Demokratyczna Republika Konga – 1 frank kongijski = 100 centymów CDF
Nigeria – 1 naira = 100 kobo NGN
Libia – 1 dinar libijski = 1000 dirhamów LYD
Tanzania – 1 szyling tanzański = 100 centymów TZS
Kenia – 1 szyling kenijski = 100 centymów KES

3.5. Waluty poszczególnych państw Jednostki zdawkowe
Fidżi – 1 dolar Fidżi = 100 centów
Tuvalu – 1 dolar australijski = 100 centów
Tonga – 1 pa’anga = 100 seniti
Palau – 1 dolar USA = 100 centów
Wyspy Salomona – 1 dolar Wysp Salomona = 100 centów
Federacja Mikronezji – 1 dolar USA = 100 centów
Vanuatu – 1 vatu = 100 centymów
Nauru – 1 dolar australijski = 100 centów
Kiribati – 1 dolar australijski = 100 centów
Nowa Zelandia – 1 dolar nowozelandzki = 100 centów
Australia – 1 dolar australijski = 100 centów
Samoa Zachodnie – 1 tala = 100 sene
Wyspy Marshalla – 1 dolar USA = 100 centów
Papua-Nowa Gwinea – 1 kina = 100 toea

4.1. Waluty terytoriów zależnych oraz waluty nieoficjalne lub obecnie nieużywane Europa
Czarnogóra – perper od 1914 r.
Wolne Miasto Gdańsk – gulden gdański 1923–24 r., marka gdańska 1922–23 r.
Liechtenstein – heller od 1920 r.
Wyspa Man – funt manx i funt szterling
Szkocja – funt szkocki i funt szterling
Trzecia Rzesza – Reichsmark
łotewska SRR – rubel łotewski
Czechy i Morawy – korona Protektoratu Czech i Moraw
Jugosławia – dinar jugosłowiański YUD
Bośnia i Hercegowina – dinar Bośni i Hercegowiny przed 1998 r.
ZSRR – rubel radziecki SUR
Królestwo Galicji i Lodomerii – gulden
Austro-Węgry – korona austro-węgierska
Księstwo Warszawskie – talar
Węgry – pengő do 1946 r.
Niemiecka Republika Demokratyczna – marka NRD DDM
Guernsey – funt Guernsey i funt szterling
Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców – dinar Królestwa SHS
Wielka Brytania – szyling brytyjski do 1971 r.
Albania – frank albański do 1947 r.
Chorwacja – dinar chorwacki 1991–94 r.
Gibraltar – funt gibraltarski i funt szterling
Naddniestrze – rubel naddniestrzański
Getto Łódzkie – marka
Ukraińska SRR – rubel ukraiński
Wyspy Jońskie – drachma Wysp Jońskich
Polska – marka polska 1916–24 r.
Czechosłowacja – korona czechosłowacka CSK
Litwa – talon
Jersey – funt Jersey i funt szterling
Estonia – marka estońska
Republika Rzymska – paolo
Austria – korona austro-węgierska 1918–24 r., od 1919 oficjalnie zwana w Austrii "koroną austriacką”
Wyspy Owcze – korona Wysp Owczych
Malta – funt maltański 1963–79 r., szyling maltański przed 1963 r.

4.2. Waluty terytoriów zależnych oraz waluty nieoficjalne lub obecnie nieużywane Azja
Czeczenia – nahar
Bucharska Ludowa Republika Radziecka – rubel Buchary od 1922 r.
Chiny – złota jednostka celna od 1930 r., dolar chiński około 1928 r.
Zakaukaska FSRR – rubel zakaukaski
Malaje – dolar malajski
Tatarstan – rubel Tatarstanu
Cypr Północny – funt północnocypryjski
Tadżycka SRR – rubel tadżycki
Gruzińska SRR – rubel gruziński
Nowa Gwinea Holenderska – gulden Nowej Gwinei Holenderskiej
Indochiny Francuskie – piastr Indochin Francuskich
Jemen Północny – rial północnojemeński
Makau – pataca
Sarawak – dolar Sarawaku
Cejlon – rupia cejlońska
Borneo Północne – dolar Borneo Północnego
Buchara – tenge Buchary przed 1920 r.
Armeńska SRR – rubel armeński
Jemen Demokratyczny – dinar południowojemeński
Holenderskie Indie Wschodnie – rupia Indii Holenderskich od 1944 r., gulden Indii Holenderskich 1930–42 r.
Azerbejdżańska SRR – rubel azerski
Tybet – tam tybetański
Górski Karabach – dram Górskiego Karabachu
Wietnam Południowy – dồng południowowietnamski

4.3. Waluty terytoriów zależnych oraz waluty nieoficjalne lub obecnie nieużywane Ameryka
Peru – inti
Bahamy – szyling bahamski około 1936 r.
Brazylia – cruzeiro 1942–93 r.
Antyle Holenderskie – gulden antylski
Falklandy – funt falklandzki i funt szterling
Aruba – florin arubański
Argentyna – austral 1985–90 r.
Curaçao – gulden Curaçao
Martynika – frank Martyniki
Duńskie Indie Zachodnie – frank Duńskich Indii Zachodnich
Gujana Francuska – frank Gujany Francuskiej

4.4. Waluty terytoriów zależnych oraz waluty nieoficjalne lub obecnie nieużywane Afryka
Angola – escudo angolskie 1956–73 r., angolar 1926–52 r.
Trypolitania – lir trypolitański
Maroko Francuskie – frank marokański
Madagaskar – frank malgaski przed 2005 r.
Francuska Afryka Równikowa – frank Francuskiej Afryki Równikowej
Libia – funt libijski przed 1972 r.
Francuskie Terytorium Afarów i Isów – frank Francuskiego Terytorium Afarów i Isów
Zair – zair od 1981, makuta przed 1981 r.
Rodezja Południowa – funt południorodezyjski
Gwinea – sylis 1971–85 r.
Gwinea Równikowa – ekuele gwinejskie 1975–80 r., peseta gwinejska 1969–74 r.
Zanzibar – rupia Zanzibaru
Biafra – funt Biafry i szyling Biafry
Brytyjska Afryka Wschodnia – szyling Brytyjskiej Afryki Wschodniej
Somaliland – szyling Somalilandu
Kongo Belgijskie – frank Konga Belgijskiego
Palestyna – funt palestyński
Rodezja i Nyasaland – funt Rodezji i Nyasalandu
Afryka Południowo-Zachodnia – szyling Afryki Południowo-Zachodniej
Gwinea Portugalska – escudo gwinejskie
Niemiecka Afryka Wschodnia – rupia Niemieckiej Afryki Wschodniej
Reunion – frank Reunionu
Rodezja – dolar rodezyjski
Francuska Afryka Zachodnia – frank Francuskiej Afryki Zachodniej
Wyspa Świętej Heleny – funt Świętej Heleny
Katanga – frank katangański

4.5. Waluty terytoriów zależnych oraz waluty nieoficjalne lub obecnie nieużywane Australia i Oceania
Australia – funt australijski przed 1983 r.
Nowa Kaledonia – frank CFP od 1969 r., frank kaledoński przed 1969 r.
Wyspy Cooka – dolar Wysp Cooka i dolar nowozelandzki
Nowa Zelandia – funt nowozelandzki

PayPal

PayPal Holdings, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo oferujące usługi płatnicze umożliwiające przedsiębiorcom i konsumentom posiadającym adres e-mail wysyła...

Pieniądz

Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluta,...

Waluta wirtualna

Waluta wirtualna – termin prawny, obejmujący kryptowaluty oraz niektóre inne umowne jednostki dające się wymienić na zwykłe pieniądze, np. waluty w niektóryc...

Waluta lokalna

Waluta lokalna – waluta pozbawiona wsparcia rządu, akceptowana na ograniczonym terenie, zwykle niebędąca prawnym środkiem płatniczym. Może przyjmować wiele f...

Pieniądz lokalny

Pieniądz lokalny to pieniądz bity przez miasto, z reguły w oparciu o przywilej menniczy lub ograniczoną czasowo koncesję monetarną. Na przełomie XIX i XX wie...

SUCRE

SUCRE – międzynarodowa, wirtualna waluta przeznaczona do rozliczeń międzypaństwowych, wzorowana na euro z początków jego istnienia i rublu transferowym, któr...

Twarda waluta

Twarda waluta – termin stosowany w ekonomii oznaczający silną walutę narodową, która nie jest skrępowana kontrolą oraz jest łatwo i wszędzie wymienialna na i...

Eco (waluta)

Eco jest proponowaną nazwą wspólnej waluty dla 15 krajów Afryki Zachodniej. Wdrożenie nowej wspólnej waluty uzgodniła Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zac...

Koszyk walutowy

Koszyk walutowy – system wyznaczania kursu waluty danego kraju w oparciu o kompozycję walut krajów obcych. Koszyki walut przyjmują najczęściej kraje, w który...

Waluta bazowa

Waluta bazowa – waluta wykorzystywana jako punkt odniesienia dla kursu walutowego lub prezentacji danych finansowych. Na rynkach walutowych jest to pierwsza ...

Kurs walutowy

Kurs walutowy – cena danej waluty wyrażona w innej walucie. Miejscem transakcji, na którym przedmiotem są waluty krajowe, jest rynek walutowy.

Ryzyko walutowe

Ryzyko walutowe – w ekonomii: ryzyko związane z możliwością wahań kursu jednej waluty w stosunku do innej. Wahania kursu walutowego mogą doprowadzić zarówno ...

Forex

Forex, FX – rynek walutowy o charakterze hurtowym, w ramach którego banki, wielkie korporacje międzynarodowe, rządy, banki centralne oraz inwestorzy instytuc...

System kasy emisyjnej

System kasy emisyjnej – sposób prowadzenia polityki walutowej, polegający na formalnym zobowiązaniu się danego kraju do wymiany wybranej waluty obcej po szty...

Unia walutowa

Unia walutowa, unia monetarna – system, w którym kraje nim objęte rezygnują ze swoich walut narodowych na rzecz wspólnej waluty. Kraje objęte unią walutową n...

Wojna o pieniądz

Wojna o pieniądz – wspólny tytuł serii książek napisanych przez chińskiego ekonomistę Song Hongbinga. Autor przedstawia w nich historię powstania obecnego sy...

Europejski system walutowy

Europejski system walutowy – ustalenie powzięte przez kraje członkowskie Wspólnoty Europejskiej i Komisję Europejską w 1979 roku w celu zawężenia pasma wahań...

Mechanizm kursów walutowych

Mechanizm kursów walutowych, ERM Exchange Rate Mechanism) – mechanizm wzajemnej stabilizacji walut krajów członkowskich Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. ...

Rezerwy walutowe

Rezerwy walutowe, rezerwy dewizowe – płynne aktywa zagraniczne, które są kontrolowane i posiadane przez krajowy bank centralny. Do funkcji rezerw walutowych ...

Wymienialność waluty

Wymienialność waluty – zagwarantowana przez prawo możliwość wymiany, czyli kupna lub sprzedaży, walut obcych za walutę krajową lub inne waluty według jednoli...

Międzynarodowy system walutowy

Międzynarodowy system walutowy – zespół układów, reguł, instytucji, zasad i zwyczajów, które określają warunki i sposoby funkcjonowania pieniądza w sferze st...

Międzynarodowy Fundusz Walutowy

Międzynarodowy Fundusz Walutowy, MFW – międzynarodowa organizacja w ramach ONZ, zajmująca się kwestiami stabilizacji ekonomicznej na świecie. Dostarcza pomoc...

Płynny kurs walutowy

Płynny kurs walutowy – rodzaj kursu walutowego. Jest on wynikiem gry sił rynkowych. Kształtuje się pod wpływem równoważenia podaży i popytu na waluty. Zmiany...

System kursów walutowych

System kursów walutowych – jest to zbiór zasad i narzędzi określających możliwe zmiany kursu walutowego oraz możliwości i zakres wpływu banku centralnego na ...

Stały kurs walutowy

Stały kurs walutowy – system kursu walutowego, w którym waluta jednego kraju jest powiązana w stałej relacji do waluty innego kraju, i w którym bank centraln...

Unia gospodarcza i walutowa

Unia gospodarcza i walutowa, unia gospodarczo-walutowa – jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, ustanowiony w grudniu 1991 roku traktatem z...